6 phương thức vận tải trong logistics và cách lựa chọn

Chia sẻ
6 phương thức vận tải trong logistics và cách lựa chọn

Trong vận tải hàng hóa nội địa và quốc tế, 4 phương thức chính thường được sử dụng có thể kể đến:

  • Vận tải đường biển (Ocean Freight)
  • Vận tải đường hàng không (Air Freight)
  • Vận tải đường bộ (Road Freight)
  • Vận tải đường sắt (Rail Freight)

Ngoài ra còn có 2 hình thức kết hợp: đa phương thức (multimodal transportation) và liên phương thức (Intermodal transportation).

các phương thức vận tải trong logistics

Trong logistics và chuỗi cung ứng, có 4 phương thức vận tải chính và 2 phương thức kết hợp

Khi lựa chọn phương thức, doanh nghiệp không chỉ dựa vào giá cước. Trọng lượng, loại hàng hóa, thời gian giao nhận, tuyến đường, tổng chi phí… đều cần phải được xem xét.

Do đó, thay vì thắc mắc “phương thức vận chuyển hàng hóa nào tốt nhất?“, doanh nghiệp nên đặt câu hỏi “phương thức nào phù hợp nhất với shipment này?“.

Một phương án vận chuyển tốt là phương án cân bằng được chi phí, tốc độ và yêu cầu thực tế của hàng hóa.

Bài viết này, hãy cùng SpeeGo Logistics tìm hiểu chi tiết hơn về các phương thức này cũng như cách lựa chọn phương thức phù hợp với loại hàng hóa của bạn nhé!

Tham khảo: Quy trình vận tải hàng hóa quốc tế diễn ra như thế nào?

6 phương thức vận tải chính trong logistics

Có 6 phương thức vận tải hàng hóa chính gồm: đường biển, đường hàng không, đường bộ và đường sắt. Ngoài ra còn hình thức với sự kết hợp đa phương thức (Multimodal Transportation) và liên phương thức (Intermodal Transportation).

Vận chuyển đường biển (Ocean Freight)

Là loại hình vận chuyển bằng tàu biển, phù hợp với những loại hàng hóa trọng lượng lớn, cồng kềnh và không yêu cầu thời gian giao hàng nhanh chóng.

Ocean Freight

Vận tải đường biển là phương thức phổ biến nhất trong vận tải quốc tế

Ví dụ: thời gian giao FCL từ Trung Quốc sang Mỹ có thể mất từ 25 – 35 ngày.

Ngoài ra, nếu doanh nghiệp cần một phương thức vận tải có chi phí thấp thì Ocean Freight/Sea Freight cũng là một lựa chọn tối ưu.

Vận tải đường hàng không (Air Freight)

Là loại hình vận tải bằng máy bay, phù hợp với yêu cầu giao hàng nhanh chóng, hàng hóa có giá trị cao.

air freight

Vận tải đường hàng không mang đến lựa chọn nhanh chóng và an toàn cho các lô hàng gấp

Ví dụ: thời gian giao hàng bằng đường bay từ Trung Quốc sang Mỹ có thể chỉ mất từ 5-7 ngày.

Tuy nhiên, Air Freight thường có chi phí tương đối cao so với Ocean Frieght.

Vận tải đường bộ (Road Freight)

Là loại hình vận tải bằng xe tải hay các phương tiện đường bộ. Đây là phương thức quan trọng trong vận chuyển nội địa và các chặng đầu/cuối của các tuyến quốc tế.

road freight

Vận tải đường bộ là phương thức phổ biến trong vận tải nội địa

Ví dụ: doanh nghiệp vận chuyển hàng hóa nội địa Mỹ đi từ Texasc đến Oklahoma bằng xe tải chuyên dụng.

Vận tải đường sắt (Rail Freight)

Là loại hình vận tải bằng tàu hỏa, phương thức này phù hợp với các tuyến vận chuyển hàng hóa đường dài.

Đây cũng là một trong những phương thức có độ cân bằng giữa chi phí và thời gian khá tốt.

rail freight

Vận tải đường sắt cũng là một phương thức khá quen thuộc trong vận chuyển nội địa

Ví dụ: doanh nghiệp vận chuyển hàng hóa đi từ TPHCM đi Hà Nội bằng tàu hỏa.

Số liệu Eurostat năm 2024 cho thấy vận tải đường biển chiếm 67% tổng hoạt động vận tải hàng hóa trong EU, tiếp theo là đường bộ với 25,7% và đường sắt với 5,4%. Cơ cấu này phản ánh sự khác biệt về vai trò của từng phương thức trong mạng lưới logistics.

Vận tải đa phương thức (Multimodal Transportation)

Được hiểu là sự kết hợp giữa nhiều phương thức vận tải khác nhau và cùng chịu sự quản lý của một đơn vị logistics nhất định.

Ví dụ:

Doanh nghiệp A thuê một đơn vị logistics B vận chuyển một lô hàng mỹ phẩm từ Trung Quốc sang Mỹ. Và các phương thức vận chuyển bao gồm:

  • Đường bộ: đi từ nhà máy sản xuất ra cảng Cát Lái (Việt Nam)
  • Đường biển: đi từ cảng Cát Lái đến cảng Long Beach (Mỹ)
  • Đường bộ: đi từ cảng Long Beach về kho nhận

Có 2 phương thức được sử dụng trong suốt hành trình là: đường bộ và đường biển. Và cả hai chịu sự quản lý của đơn vị logistics B.

Thì đây là vận tải đa phương thức (hay Multimodal transportation).

multimodal transportation

Vận tải đa phương thức kết hợp nhiều phương thức vận chuyển cùng một đối tác quản lý

Vận tải liên phương thức (Intermodal Transportation)

Được hiểu là sự kết hợp của nhiều phương thức vận chuyển khác nhau và chịu sự quản lý, điều phối của nhiều đơn vị khác nhau thay vì một đơn vị như vận tải liên đa phương thức.

Ví dụ:

Doanh nghiệp A thuê vận chuyển một lô hàng từ Trung Quốc sang Mỹ. Trong đó có sử dụng vận tải đường biển và đường bộ. Mỗi phương thức doanh nghiệp sẽ phải làm việc với một đơn vị khác nhau.

Đó gọi là vận chuyển liên phương thức (Intermodal Transportation).

Phương thức vận tải nào phù hợp với doanh nghiệp của bạn?

Nếu ưu tiên tốc độ, Air Freight thường là lựa chọn phù hợp; nếu cần vận chuyển khối lượng lớn với chi phí cạnh tranh, Ocean Freight có nhiều lợi thế hơn.

Trong khi đó, Road Freight, Rail Freight và Multimodal Transportation có thể trở thành mắt xích quan trọng tùy theo tuyến vận chuyển.

Để lựa chọn một phương thức phù hợp, doanh nghiệp cần xác định dựa theo 5 yếu tố chính:

  • Loại hàng hóa
  • Thời gian giao hàng
  • Chi phí
  • Tuyến vận chuyển
  • Yêu cầu vận chuyển

Loại hàng hóa ảnh hưởng như thế nào?

Doanh nghiệp cần xem xét một số yếu tố về loại hàng hóa cần vận chuyển như:

  • Trọng lượng và kích thước.
  • Giá trị hàng hóa.
  • Tính dễ hư hỏng.
  • Yêu cầu nhiệt độ.
  • Tính chất nguy hiểm hoặc hạn chế.
  • Quy định xuất khẩu và nhập khẩu.

Lưu ý: Không phải mọi loại hàng hóa đều sẽ phù hợp với mọi phương thức vận tải.

How to Choose the Right Shipping Method for Your Business

Loại hàng hóa ảnh hưởng nhiều đến việc lựa chọn phương thức vận chuyển

Ví dụ:

Doanh nghiệp A cần nhập một lô hàng đồ nội thất từ Việt Nam sang Mỹ và cần nhanh trong khoảng 10 ngày và họ thuê một Freight Forwarder để xử lý.

Lúc này, phương thức đường biển gần như không khả thi (mất nhiều thời gian)

Còn đường hàng không thì đáp ứng được thời gian nhưng chi phí sẽ rất cao và số lượng cũng sẽ bị hạn chế.

Chi phí vận chuyển ảnh hưởng như thế nào?

Freight rate chỉ là một phần của tổng chi phí logistics. Doanh nghiệp còn có thể phải tính đến handling, warehousing, customs-related costs, inland transportation và last-mile delivery.

Ví dụ:

Một phương án vận tải có freight rate thấp nhưng transit time dài có thể khiến doanh nghiệp phải duy trì inventory lớn hơn. Khi đó, mức tiết kiệm ban đầu chưa chắc đồng nghĩa với tổng chi phí thấp hơn.

Transit time quan trọng đến mức nào?

Doanh nghiệp hãy bắt đầu từ deadline thay vì bắt đầu từ việc lựa chọn phương thức vận tải.

Với vận tải hàng hóa quốc tế, hàng cần đến trong thời gian ngắn, Air Freight có thể đáng cân nhắc. Nếu doanh nghiệp có kế hoạch nhập hàng dài hạn và có thể chờ, Ocean Freight thường mang lại nhiều lợi thế hơn về chi phí.

Với vận tải trong nước, đường sắt hay đường bộ đều có thể là một lựa chọn tốt nếu tuyến vận chuyển phù hợp.

Trade lane ảnh hưởng như thế nào?

Không phải mọi tuyến vận chuyển đều sẽ phù hợp với mọi phương thức vận chuyển.

Có phương thức rất hiệu quả nhưng số khác lại hoàn toàn không phù hợp với một số tuyến vận chuyển nhất định nào đó.

Yêu cầu vận chuyển ảnh hưởng thế nào?

How Do Transportation Requirements Affect Your Choice

Doanh nghiệp và các đối tác vận chuyển cần thống nhất phương thức nếu doanh nghiệp có nhiều yêu cầu đặc biệt

Ví dụ: doanh nghiệp không thể yêu cầu vận chuyển một lô hàng từ Trung Quốc đi Mỹ trong 10 ngày với phương thức đường biển.

Tương tự, doanh nghiệp cũng không thể yêu cầu vận chuyển một lô hàng thuộc nhóm nguy hiểm (Dangerous Goods) bằng phương thức hàng không nếu hãng bay đó không chấp nhận…

[realetd-posts-by-nghiemvo]

So sánh các phương thức vận tải

Không có bất kỳ một phương thức vận chuyển hàng hóa nào tốt trọng mọi trường hợp.

Nếu như Air Frieght nổi bật với tốc độ nhanh chóng, Ocean Freight phù hợp với các shipment lớn, Road Freight mang đến sự linh hoạt hay Rail Freight cân bằng tốc độ và chi phí nhưng chỉ phù hợp một số tuyến…

Dưới đây là bảng so sánh nhanh các phương thức các bạn có thể tham khảo:

Phương thứcTốc độChi phíPhù hợpHạn chế
Ocean FreightChậmThấpHàng lớn, không gấpTransit time dài
Air FreightRất nhanhCaoGấp, giá trị hàng caoChi phí cao
Road FreightTrung bìnhTrung bìnhNội địa, cross-borderPhụ thuộc giao thông, hạ tần
Rail FreightTrung bìnhTrung bìnhHàng lớn, tuyến phù hợp Phụ thuộc mạng lưới
Multimodal TransportationTùy tuyếnTùy cấu hìnhDoor-to-door, hành trình phức tạpTổ chức phức tạp

Giải đáp thắc mắc về các phương thức vận chuyển quốc tế

Phương thức nào vận chuyển nhanh nhất?

Air Freight thường là lựa chọn ưu tiên khi tốc độ là yếu tố hàng đầu.

Tuy nhiên, doanh nghiệp nên phân biệt transit time với tổng thời gian từ lúc hàng sẵn sàng tại nhà máy đến khi được giao tại kho.

Cần biết rằng, handling, customs clearance, first-mile và last-mile đều có thể ảnh hưởng đến thời gian thực tế.

Phương thức nào tiết kiệm chi phí nhất?

Trong số các phương thức vận tải hàng hóa quốc tế thì Ocean Freight thường có chi phí thấp nhất.

Tuy nhiên, không nên khẳng định chính xác 100% chi phí thực tế phụ thuộc vào route, volume, weight, mùa vận chuyển, fuel costs và service level.

Với shipment lớn, Ocean Freight thường có lợi thế. Nhưng nếu hàng cần giao gấp, phần freight cost cao hơn của Air Freight đôi khi lại hợp lý hơn nếu giúp doanh nghiệp tránh stockout hoặc mất cơ hội bán hàng.

Which Shipping Method Is the Most Cost-Effective?

Bất kỳ một phương thức nào cũng sẽ có những ưu và nhược điểm riêng

Có nên chọn phương thức có giá cước thấp nhất?

Không nên. Freight rate thấp có thể đi kèm transit time dài hơn, nhiều điểm trung chuyển hơn hoặc các khoản chi phí bổ sung.

Một phương án tốt hơn có thể có giá cước cao hơn nhưng giúp giảm inventory holding cost, storage cost hoặc nguy cơ stockout.

Vậy nên, thay vì thắc mắc:

“Chi phí vận chuyển là bao nhiêu?”

Doanh nghiệp nên đánh giá cả câu hỏi:

“Tổng chi phí để lô hàng này được giao đúng thời hạn là bao nhiêu?”

Kết luận

Các phương thức vận tải trong logistics có những vai trò khác nhau và phù hợp với những trường hợp khác nhau.

Không có lựa chọn đúng cho mọi shipment. Phương thức phù hợp cần được xác định dựa trên loại hàng, trọng lượng, giá trị, deadline, trade lane và tổng chi phí logistics.

Theo dõi SpeeGo Logistics để cập nhật những tin tức mới nhất về vận tải biển, logistics và chuỗi cung ứng toàn cầu.

How useful was this post?

Average rating 5 / 5. Vote count: 1

No votes so far! Be the first to rate this post.