Ocean Freight là gì? Quy trình vận tải đường biển cơ bản

Vận chuyển đường biển (Ocean Freight) là phương thức vận chuyển hàng hóa bằng tàu biển giữa các cảng trong nước hoặc quốc tế.
Phương thức này đặc biệt phù hợp với doanh nghiệp cần vận chuyển hàng hóa có khối lượng lớn, hàng cồng kềnh hoặc không yêu cầu thời gian giao hàng quá gấp.
Tuy nhiên, việc lựa chọn vận chuyển hàng hóa bằng đường biển sẽ phụ thuộc nhiều vào loại hàng, khối lượng, tuyến, FCL/LCL hay thời gian chứ không chỉ riêng vấn đề liên quan đến chi phí.

Vận tải đường biển đóng vai trò quan trọng trong hoạt động logistics
Vậy thì khi nào doanh nghiệp nên chọn vận tải đường biển, những loại hàng nào phù hợp, quy trình ra sao hay những rủi ro nào có thể phát sinh trong quá trình vận chuyển?
Cùng SpeeGo Logistics tìm hiểu chi tiết ngay dưới đây!
Tham khảo: 6 phương thức vận tải chính trong logistics
Ocean Freight là gì?
Ocean Freight hay Sea Freight (vận tải đường biển) là hình thức sử dụng tàu biển để vận chuyển hàng hóa giữa các cảng, thường được sử dụng cho các lô hàng quốc tế có khối lượng lớn hoặc cần tối ưu chi phí logistics.
Theo UNCTAD, hơn 80% khối lượng thương mại hàng hóa quốc tế được vận chuyển bằng đường biển. Con số này cho thấy đây đang là phương thức vận tải nền tảng của chuỗi cung ứng quốc tế.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc hay một số nguồn hàng trọng điểm khác. Thì vận tải bằng đường biển sẽ là lựa chọn phù hợp nếu yếu tố về chi phí quan trọng hơn tốc độ.

Lượng hàng hóa vận chuyển bằng đường biển chiếm đến 80% tổng số
Khi nào nên lựa chọn vận chuyển bằng đường biển?
Doanh nghiệp nên vận chuyển hàng hóa bằng đường biển trong một số trường hợp sau:
- Lô hàng có khối lượng hoặc thể tích lớn
- Không cần giao hàng trong thời gian ngắn
- Tuyến vận chuyển có lịch tàu ổn định
- Doanh nghiệp muốn giảm chi phí logistics
- Lượng hàng hóa có thể đóng container hoặc ghép container
- Một số loại hàng hóa không thể vận chuyển bằng đường hàng không
Ví dụ:
Một doanh nghiệp muốn vận chuyển hàng hóa từ Trung Quốc đến Úc có khối lượng 20 tấn.
Trường hợp này sẽ khó để tối ưu nếu vận chuyển bằng đường hàng không. Do đó, vận chuyển bằng tàu biển sẽ là phương án hợp lý hơn về chi phí và cả tính khả thi.
Loại hàng hóa nào nên vận chuyển bằng đường biển?
Vận tải bằng đường biển có khả năng chuyên chở rất đa dạng, từ hàng tiêu dùng, trang thiết bị, máy móc kích thước lớn đến cả những loại hàng không thể vận chuyển bằng đường hàng không.
Một số loại hàng hóa phổ biến nhất thường được vận chuyển bằng phương thức này:
| Loại hàng hóa | Ví dụ |
|---|---|
| Hàng tiêu dùng | Giày dép, quần áo, đồ gia dụng |
| Nội thất | Bàn ghế, tủ, giường, đồ trang trí nhà cửa |
| Máy móc | Thiết bị công nghiệp, linh kiện điện tử |
| Làm đẹp | Phụ kiện nails, mỹ phẩm |
| Nông sản | Thực phẩm, nông sản |
| Hàng đặc thù | Hàng lạnh, chất lỏng, hóa chất, quá khổ... |
Tuy nhiên, không phải bất kỳ một loại hàng hóa nào cũng có thể vận chuyển bằng đường biển theo cách thông thường.
Ví dụ: hàng nguy hiểm, hàng cần kiểm soát nhiệt độ hoặc hàng quá khổ có thể yêu cầu container và quy trình xử lý riêng.
Có mấy loại hình vận chuyển hàng hóa đường biển?

FCL dành cho lô hàng lớn, LCL dành cho các lô hàng nhỏ lẻ
Hai loại hình vận chuyển đường biển phổ biến nhất là FCL và LCL:
- FCL (viết tắt của Full Container Load): hàng đủ hoặc doanh nghiệp thuê riêng container cho lô hàng.
- LCL (viết tắt của Lees Container Load): hàng hóa ít, ghép hàng với các doanh nghiệp khác để đủ container.
Ngoài ra, doanh nghiệp có thể sử dụng các loại container chuyên dụng tùy theo đặc tính của từng loại hàng hóa.
Ví dụ:
Khách hàng cần vận chuyển một container thực phẩm đông lạnh từ Việt Nam sang Mỹ. Với loại hàng này cần kiểm soát được nhiệt độ trong suốt hành trình di chuyển (Reefer Container).
Việc hiểu rõ và chọn đúng loại hình có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, thời gian xử lý và cả mức độ an toàn của hàng hóa.
Vì sao nên vận chuyển hàng hóa bằng đường biển?
Lợi thế lớn nhất của vận tải đường biển là khả năng vận chuyển khối lượng hàng rất lớn với chi phí tương đối thấp, đồng thời kết nối hầu hết các trung tâm thương mại lớn trên thế giới.
Tối ưu được chi phí
Nếu không bị giới hạn nghiêm ngặt về thời gian, đường biển thường là phương án đáng cân nhắc đầu tiên để tối ưu chi phí cho hàng hóa có khối lượng lớn.
Đặc biệt với hàng container, chi phí vận chuyển có thể được phân bổ trên một lượng hàng lớn. Điều này giúp giảm chi phí logistics tính trên từng sản phẩm.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là phương thức này chỉ phù hợp cho hàng hóa giá trị thấp.
Theo UNCTAD ngoài hơn 80% về khối lượng, đường biển còn chiếm khoảng 70% về giá trị thương mại quốc tế.
Ocean Freight là giải pháp cho hàng hóa khối lượng lớn

Sea Freight là giải pháp phù hợp với những lô hàng có trọng lượng lớn
Lượng hàng hóa có khối lượng quá lớn không thể tối ưu cho các phương thức vận chuyển nhanh như hàng không.
Đây là lý do vận chuyển đường biển thường được sử dụng cho nguyên vật liệu, hàng tiêu dùng, máy móc, nội thất và hàng phục vụ sản xuất.
Mạng lưới vận chuyển toàn cầu
Các tuyến tàu biển kết nối những trung tâm sản xuất và tiêu thụ lớn tại châu Á, Bắc Mỹ, châu Âu, Australia và nhiều khu vực khác.
Doanh nghiệp vì thế có thể xây dựng các tuyến nhập khẩu hoặc xuất khẩu ổn định thay vì xử lý từng lô hàng riêng lẻ.
Đa dạng loại hàng hóa
Từ container khô cho đến container lạnh, flat rack hay tank container, hệ thống vận tải biển có thể đáp ứng nhiều yêu cầu vận chuyển phù hợp với nhiều loại hàng hóa khác nhau.
Vì vậy, câu hỏi không chỉ là “có nên vận chuyển bằng đường biển hay không?“, mà còn là loại container và phương án vận chuyển nào phù hợp nhất với hàng hóa của bạn.
Quy trình vận chuyển quốc tế bằng đường biển
Một lô hàng vận chuyển đường biển quốc tế thường trải qua 7 giai đoạn chính: tiếp nhận yêu cầu, báo giá & đặt chỗ, đóng hàng, thông quan xuất khẩu, vận chuyển quốc tế, thông quan nhập khẩu và giao hàng cuối cùng.
Chi tiết từng bước thì các đơn vị vận tải sẽ thực hiện những gì thì hãy cùng SpeeGo Logistics tìm hiểu ngay dưới đây nhé!

Quy trình vận chuyển hàng hóa quốc tế bằng đường biển diễn ra như thế nào?
Bước 1. Tiếp nhận yêu cầu
Doanh nghiệp cần cung cấp thông tin về loại hàng, số lượng, trọng lượng, kích thước, địa điểm lấy hàng, cảng đi, cảng đến và điều kiện giao hàng.
Các đơn vị tổ chức vận chuyển sẽ thu thập thông tin để xây dựng phương án phù hợp.
Bước 2. Báo giá và đặt chổ
Đơn vị vận chuyển kiểm tra tuyến, lịch tàu, loại container và các khoản phí liên quan trước khi gửi báo giá.
Sau khi doanh nghiệp xác nhận báo giá, đơn vị vận chuyển sẽ tiến hành booking với các hãng tàu và đơn vị vận tải nội địa cần thiết.
Bước 3. Đóng hàng
Hàng hóa được đóng vào container phù hợp tại kho hoặc một địa điểm nào đó.
Đây cũng là một bước khá quan trọng trong quy trình vận chuyển hàng hóa bằng đường biển. Lý do là cách phân bổ trọng lượng, cách chèn lót, cố định hàng… có thể ảnh hưởng nhiều đến sự an toàn hàng hóa và chi phí vận chuyển.
Bước 4. Thông quan xuất khẩu
Đơn vị vận chuyển kiểm tra tuyến, lịch tàu, loại container và các khoản phí liên quan trước khi gửi báo giá.
Tùy loại hàng và tuyến, hồ sơ có thể bao gồm commercial invoice, packing list, bill of lading và các chứng từ chuyên ngành liên quan.
Đơn vị tổ chức vận chuyển như các công ty logistics hay freight forwarder có thể hỗ trợ các thủ tục thông quan. Tuy nhiên, về giấy tờ chứng từ cần thiết của hàng hóa thì doanh nghiệp cần phải cung cấp.
Bước 5. Vận chuyển quốc tế

Sau khi thông quan xuất khẩu, hàng hóa sẽ được vận chuyển đến quốc gia đích
Đơn vị tổ chức vận chuyển hay các forwarder sẽ điều phối container vào cảng và xếp lên tàu. Sau đó, hàng được vận chuyển đến cảng đích theo lịch trình đã đặt.
Có một lưu ý quan trọng mà doanh nghiệp cần quan tâm:
Thời gian vận chuyển đường biển thực tế có thể thay đổi do lịch tàu, thời tiết, tình trạng cảng hoặc các yếu tố vận hành khác.
Bước 6. Thông quan nhập khẩu
Tại nước đến, người nhập khẩu thực hiện khai báo và hoàn thành nghĩa vụ thuế, phí cũng như các yêu cầu kiểm tra chuyên ngành nếu có.
Thông thường, thủ tục thông quan nhập khẩu và nghĩa vụ thuế, phí sẽ có những sự khác biệt dựa theo từng loại hàng hóa hay quốc gia đến.
Bước 7. Giao hàng điểm cuối
Sau khi hàng được thông quan và hoàn tất các thủ tục tại cảng, container hoặc hàng LCL được vận chuyển đến kho, nhà máy hoặc địa chỉ nhận hàng.
Với doanh nghiệp, đây là điểm cần đặc biệt lưu ý: giá cước Ocean Freight không phải lúc nào cũng là tổng chi phí để hàng đến tận kho.
Chi phí vận chuyển hàng hóa quốc tế bằng đường biển
Giá cước vận chuyển đường biển quốc tế không có một mức cố định cho mọi lô hàng.
Chi phí phụ thuộc vào một số yếu tố như: tuyến, loại container, thời điểm vận chuyển, khối lượng hàng và các khoản phí tại cảng cũng như điểm giao nhận.

Chi phí vận tải đường biển phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau
Đây là một số thành phần thường xuất hiện trong báo giá vận tải quốc tế bằng đường biển:
- Ocean Freight: Cước vận chuyển chính trên biển
- Origin Charges: Phí tại cảng/nước xuất khẩu
- Destination Charges: Phí tại cảng/nước nhập khẩu
- Customs: Chi phí liên quan đến thủ tục hải quan
- Trucking: Chi phí vận chuyển nội địa
- Documentation: Phí chứng từ
- Surcharges: Các khoản phụ phí theo tuyến hoặc thời điểm
Vì thế, khi tìm bảng giá cước vận chuyển container đường biển quốc tế, doanh nghiệp nên yêu cầu báo giá theo cùng một điều kiện để có thể so sánh chính xác.
Ví dụ:
Bạn sử dụng dịch vụ vận tải đường biển quốc tế của công ty A và nhận được một báo giá Ocean Freight. Đây có thể chỉ là một phần trong tổng cước vận tải mà doanh nghiệp của bạn phải chi trả.
Một mẹo mà SpeeGo Logistics gợi ý cho doanh nghiệp:
Hãy yêu cầu báo giá theo tổng chi phí từ điểm lấy hàng đến điểm giao hàng nếu mục tiêu của bạn là biết chính xác ngân sách logistics.
Thời gian vận chuyển quốc tế đường biển mất bao lâu?
Thời gian vận chuyển đường biển quốc tế thường được tính theo tuyến và điều kiện vận chuyển cụ thể, chứ không có một con số chung cho mọi lô hàng.
Ngoài thời gian tàu chạy, doanh nghiệp cần tính toán đến các khoảng thời gian khác như: thời gian lấy hàng, đóng hàng, thông quan, xử lý tại cảng hay giao hàng nội địa ở chặng cuối cùng.

Thời gian trong bản báo giá thường không đúng so với thực tế
Do đó, khi lập kế hoạch nhập hàng, doanh nghiệp cần phân biệt các khái niệm dưới đây để tránh gây ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng tổng thể:
- Transit time: thời gian vận chuyển giữa các cảng.
- Port handling time: thời gian xử lý tại cảng.
- Customs clearance: thời gian làm thủ tục hải quan.
- Last-mile delivery: thời gian giao từ cảng đến kho.
Đây cũng là lý do một đơn vị logistics chuyên nghiệp nên cung cấp ETA và cập nhật tình trạng lô hàng thay vì chỉ đưa ra một con số transit time ban đầu.
Tham khảo: 100+ thuật ngữ logistics doanh nghiệp cần biết
Câu hỏi thường gặp về phương thức vận tải đường biển
Có phải tất cả hàng hóa đều có thể vận chuyển được bằng đường biển?
Không phải tất cả loại hàng đều có thể vận chuyển được bằng phường thức Ocean Freight.
Ngoài nhiều loại hàng hóa phổ biến như: nội thất, may mặc, sản phẩm nails, thực phẩm… Hàng hóa còn có nhóm: cần điều kiện đặc biệt, hàng nguy hiểm và hạn chế.
Những loại thuộc nhóm này có thể sẽ vướng phải những thủ tục xuất nhập khẩu khắt khe hơn hoặc thậm chí không thể xuất hoặc nhập.
Nên nhớ rằng: Một mặt hàng được phép xuất khẩu từ nước đi chưa chắc đã được phép nhập khẩu vào nước đến. Doanh nghiệp cần kiểm tra quy định của cả hai quốc gia trước khi đặt chỗ vận chuyển.
Sea Freight hay Air Freight nhanh hơn, rẻ hơn?

Nên vận chuyển bằng đường biển hay đường hàng không?
Ở cùng điều kiện, loại hàng, quốc gia đích… Sea Freight (vận tải đường biển) thường có chi phí rẻ hơn nhưng Air Freight (vận chuyển đường bay) lại nhanh hơn rất nhiều.
SpeeGo Logistics có cung cấp dịch vụ vận tải đường biển quốc tế không?
Có. SpeeGo Logistics chuyên tổ chức vận tải đường biển theo tuyến từ Việt Nam và Trung Quốc đến Mỹ, Canada và Úc theo hai hình thức FCL và LCL.
Chúng tôi cũng hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng phương án, xử lý các thủ tục, chứng từ xuất nhập khẩu, phù hợp cho những doanh nghiệp mới đang bắt đầu xây dựng chuỗi cung ứng quốc tế.
Kết luận
Vận tải đường biển là lựa chọn phù hợp cho doanh nghiệp cần vận chuyển hàng hóa quốc tế với khối lượng lớn, nhiều loại hàng và ưu tiên tối ưu chi phí hơn tốc độ.
Tuy nhiên, để có được phương án hiệu quả, bạn cần xem xét đồng thời FCL/LCL, loại container, tuyến vận chuyển, thời gian transit, thủ tục hải quan và tổng chi phí door-to-door.
Nếu bạn đang chuẩn bị gửi hàng quốc tế bằng đường biển, hãy bắt đầu bằng việc xác định loại hàng, khối lượng, điểm đi – điểm đến và thời gian mong muốn.
Theo dõi SpeeGo Logistics để cập nhật những tin tức mới nhất về vận tải biển, logistics và chuỗi cung ứng toàn cầu.


