Quản trị chuỗi cung ứng là gì? Những rủi ro doanh nghiệp cần biết?

Chia sẻ
Quản trị chuỗi cung ứng là gì? Những rủi ro doanh nghiệp cần biết?

Nói đơn giản, chuỗi cung ứng là toàn bộ quá trình và mạng lưới giúp hàng hóa, thông tin và nguồn lực di chuyển từ điểm cung ứng ban đầu đến khách hàng cuối.

Với các doanh nghiệp Mỹ nhập khẩu hàng hóa từ nhiều quốc gia khác. Chỉ cần một mắt xích bị gián đoạn là có thể kéo theo hàng loạt vấn đề như: thiếu hụt, đứt gãy nguồn hàng, tồn kho hay chi phí logistics tăng cao.

quản trị chuỗi cung ứng

Doanh nghiệp của bạn có đang quản trị chuỗi cung ứng hiệu quả?

Trong bài viết này, hãy cùng SpeeGo Logistics tìm hiểu chi tiết Supply Chain là gì và quy trình của chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế diễn ra như thế nào nhé!

Chuỗi cung ứng (Supply Chain) là gì?

Khi một sản phẩm được bán đến tay khách hàng, phía sau nó là cả một hệ thống kết nối từ nhà cung cấp, thu mua, sản xuất, kho hàng, vận chuyển đến phân phối. Hệ thống đó được gọi là Supply Chain (chuỗi cung ứng).

Ví dụ về một chuỗi cung ứng:

Một doanh nghiệp Mỹ có thể nhập nguyên liệu ở Trung Quốc, sản xuất ở Việt Nam. Sau đó vận chuyển bằng đường biển (Ocean Freight) đến Mỹ và lưu kho tại Texas và phân phối đến khách hàng nội địa Mỹ.

Tất cả những quá trình đó tạo nên một chuỗi cung ứng quốc tế hoàn chỉnh.

what is supply chain management

Chuỗi cung ứng là dòng chảy hàng hóa từ nơi sản xuất đến tay khách hàng

Mục tiêu của chuỗi cung ứng là gì?

Mục tiêu của Supply Chain không đơn thuần là đưa hàng từ điểm A đến B. Một chuỗi cung ứng hiệu quả phải cân bằng giữa chi phí, tốc độ, chất lượng, khả năng đáp ứng và rủi ro.

Thông thường, nhiều doanh nghiệp Mỹ hướng đến những mục tiêu quan trọng gồm:

  • Đảm bảo hàng hóa và nguyên vật liệu luôn có nguồn cung phù hợp.
  • Giảm chi phí mua hàng, sản xuất, lưu kho và vận chuyển.
  • Duy trì lượng tồn kho hợp lý.
  • Đáp ứng nhu cầu khách hàng đúng thời điểm.
  • Tăng khả năng phản ứng trước biến động thị trường.

Sự biệt giữa Logistics và Supply chain là gì?

Supply Chain và Logistics có mối liên quan khá mật thiết nhưng không hoàn toàn đồng nghĩa với nhau.

Với logistics: tập trung vào vận chuyển, lưu kho, quản lý dòng hàng hóa

Với Supply Chain: phạm vi rộng hơn khi có thể bao gồm cả: sourcing, procurement, manufacturing, inventory, logistics và distribution.

Quản trị chuỗi cung ứng (SCM) là gì?

Quản trị chuỗi cung ứng hay Supply Chain Management (viết tắt: SCM) là hoạt động lập kế hoạch, tổ chức, điều phối và tối ưu toàn bộ chuỗi cung ứng, từ nguồn cung nguyên vật liệu đến khi sản phẩm được giao đến khách hàng cuối.

What Is Supply Chain Management (SCM)

SCM là tất cả những hạng mục quản trị và điều phối dòng chảy của hàng hóa trong chuỗi cung ứng

Các bạn có thể hiểu một cách đơn giản:

Supply Chain là hệ thống và mạng lưới kết nối các bên tham gia vào quá trình cung ứng hàng hóa.

Supply Chain Management (SCM) là hoạt động quản lý và tối ưu hệ thống đó.

Một Supply Chain có thể bao gồm nhiều hoạt động như: Supplier, Manufacturer, Warehouse, Carrier, Distributor, Retailer hay End Customer…

SCM giúp doanh nghiệp phối hợp các hoạt động này để đảm bảo hàng hóa, thông tin và nguồn lực được luân chuyển hiệu quả.

Supply Chain Management bao gồm những hoạt động gì?

Tùy vào mô hình kinh doanh, SCM có thể bao gồm nhiều hoạt động như:

  • Demand Planning: Dự báo nhu cầu thị trường
  • Sourcing: Tìm kiếm và lựa chọn nguồn cung
  • Procurement: Thu mua nguyên vật liệu hoặc hàng hóa
  • Supplier Management: Đánh giá và quản lý nhà cung cấp
  • Manufacturing: Lập kế hoạch và quản lý sản xuất
  • Inventory Management: Kiểm soát lượng hàng tồn kho
  • Warehousing: Quản lý kho và hàng hóa
  • Transportation: Tổ chức và tối ưu vận chuyển
  • Distribution: Phân phối hàng hóa
  • Fulfillment: Xử lý và hoàn tất đơn hàng
  • Returns & Reverse Logistics: Quản lý hàng hoàn trả

Mục tiêu quản trị chuỗi cung ứng không chỉ là giảm chi phí logistics mà còn phải cân bằng giữa chi phí, tốc độ, chất lượng, tồn kho, khả năng đáp ứng và rủi ro.

Ví dụ về Supply Chain Management

Một doanh nghiệp A tại Mỹ nhập khẩu 5000 phụ kiện nails từ Trung Quốc có thể xây dựng chuỗi cung ứng như sau:

Supplier tại Trung Quốc → Manufacturing → Warehouse → Ocean Freight → U.S. Port → Fulfillment Center tại Texas → End Customer

Trong khi đó, SCM là cách doanh nghiệp quản lý hệ thống này:

  • Lựa chọn Supplier
  • Đàm phán giá, số lượng tối thiểu (MOQ)
  • Kiểm soát chất lượng (QC)
  • Lập kế hoạch tồn kho
  • Lựa chọn phương thức vận chuyển
  • Theo dõi shipment và đảm bảo hàng được bổ sung đúng thời điểm.

Vì vậy, một chuỗi cung ứng tốt chưa chắc sẽ vận hành hiệu quả. Doanh nghiệp cần có chiến lược và hệ thống quản lý chuỗi cung ứng hàng hóa đó phù hợp để tối ưu từng mắt xích trong toàn bộ chuỗi.

Chuỗi cung ứng toàn cầu là gì?

Global Supply Chain (chuỗi cung ứng toàn cầu) là chuỗi cung ứng có các hoạt động hoặc mắt xích được phân bổ trên phạm vi quốc tế, với nguồn cung, sản xuất, vận chuyển, kho bãi hoặc phân phối có thể diễn ra tại nhiều quốc gia.

What Is a Global Supply Chain

Global Supply Chain là các hoạt động liên quan đến chuỗi cung ứng ở phạm vi nhiều quốc gia

Ví dụ:

Một doanh nghiệp Mỹ kinh doanh sản phẩm làm đẹp có thể xây dựng chuỗi cung ứng như sau:

Thiết kế tại Mỹ → Nguyên liệu từ Trung Quốc → Sản xuất tại Việt Nam → Ocean Freight đến Mỹ → Fulfillment Center tại Texas → Khách hàng tại Mỹ

Trong trường hợp này, chuỗi cung ứng không được vận hành tại một quốc gia duy nhất. Mỗi thị trường đảm nhận một vai trò khác nhau trong quá trình đưa sản phẩm đến khách hàng cuối.

Hoặc đơn giản hơn:

Một doanh nghiệp Mỹ tìm nguồn hàng và sản xuất tại Trung Quốc. Sau đó nhập về kho fulfillment tại Texas Mỹ.

Đây cũng được hiểu là một chuỗi cung ứng quốc tế với Trung Quốc và Mỹ là điểm đi và điểm nhận.

Vì sao chuỗi cung ứng quan trọng với doanh nghiệp?

Tầm quan trọng của Supply Chain càng rõ khi doanh nghiệp phải đối mặt với nguy cơ gián đoạn từ nhà cung cấp, vận tải và chính sách thương mại.

Một khảo sát năm 2025 của Sphera cho thấy 73% lãnh đạo Supply Chain được khảo sát đã gặp gián đoạn từ nhà cung cấp trong 12 tháng trước đó; trong số này, gần 1/4 doanh nghiệp (23%) ghi nhận tổn thất đáng kể về doanh thu hoặc chi phí.

Chuỗi cung ứng quyết định khả năng doanh nghiệp có thể đưa đúng sản phẩm, đúng số lượng, đúng thời điểm đến khách hàng với chi phí hợp lý hay không.

Một chuỗi cung ứng được tổ chức tốt không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn giúp doanh nghiệp tạo được lợi thế cạnh tranh trực tiếp.

Đảm bảo nguồn cung

Why Is the Supply Chain Important for Businesses

Quản trị chuỗi cung ứng hiệu quả giúp doanh nghiệp đảm bảo được nguồn cung hàng hóa

Những doanh nghiệp đang phụ thuộc vào một nhà cung cấp hay một quốc gia nhất định có thể sẽ gặp rủi ro về nguồn cung khi thị trường biến động.

Vậy nên, doanh nghiệp cần xây dựng một mạng lưới Supplier phù hợp để chủ động hơn khi nguồn cung thay đổi.

Việc một chuỗi cung ứng được tổ chức tốt cũng giúp doanh nghiệp hạn chế được các vấn đề liên quan đến nguồn cung hàng hóa.

Ví dụ:

Một doanh nghiệp thời trang Mỹ chuyên nhập hàng từ thị trường Trung Quốc.

Nếu một mắt xích nào đó trong chuỗi cung ứng, chẳng hạn như logistics (vận chuyển) bị chậm tiến độ. Điều này sẽ dẫn đến đứt gãy nguồn cung, không đủ khả năng đáp ứng nhu cầu mua sắm của người dùng.

Giảm chi phí vận hành

Chi phí trong một chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế có thể đến từ nhiều khâu như: procurement, manufacturing, inventory, warehousing, transportation và distribution.

Việc doanh nghiệp tối ưu được từng mắt xích có thể tác động đáng kể đến tổng chi phí.

Chẳng hạn như: chọn một nhà cung cấp giá rẻ nhưng ở xa có thể chi phí di chuyển hay lưu kho tăng cao.

Quy mô chi phí logistics cũng cho thấy tại sao Supply Chain cần được quản lý ở cấp độ tổng thể.

Theo 2025 State of Logistics Report, tổng chi phí logistics của doanh nghiệp Mỹ đạt khoảng $2.6 trillion trong năm 2024, tương đương 8.7% GDP của Mỹ.

Tăng hiệu quả logistics

Supply Chain có thể cung cấp được góc nhìn tổng thể để doanh nghiệp tối ưu các hoạt động vận chuyển một cách hiệu quả hơn.

Ví dụ: một phương án vận chuyển rẻ hơn nhưng thời gian dài hơn chưa chắc đã là lựa chọn tốt vì nó có thể làm tăng chi phí lưu kho, ảnh hưởng đến nguồn cung.

Nâng cao trải nghiệm khách hàng

Enhancing Customer Experience

Đảm bảo nguồn cung giúp nâng cao trải nghiệm cho khách hàng cuối

Khách hàng luôn kỳ vọng được trải nghiệm sản phẩm ngay tại cửa hàng hay giao hàng đúng thời gian. Vậy nên khả năng dự báo nhu cầu, kiểm soát tồn kho, fulfillment có thể tác động nhiều đến trải nghiệm của họ.

Tăng khả năng cạnh tranh

Một chuỗi cung ứng linh hoạt giúp doanh nghiệp phản ứng nhanh hơn trước thay đổi về nhu cầu, nguồn cung và chi phí logistics.

Đây là lợi thế đặc biệt quan trọng với các doanh nghiệp Mỹ có hoạt động sourcing và nhập khẩu từ nhiều thị trường.

Những rủi ro lớn nhất trong chuỗi cung ứng là gì?

Nên nhớ rằng, trong một chuỗi cung ứng quốc tế luôn có nhiều hoạt động. Chỉ cần một mắt xích gặp vấn đề thì toàn bộ chuỗi sẽ bị ảnh hưởng.

Đối với những doanh nghiệp Mỹ tìm nguồn hàng và nhập khẩu từ Trung Quốc nói chung và các thị trường khác nói riêng. Thì đây là những rủi ro lớn nhất:

  • Rủi ro về nhà cung cấp: giao hàng chậm, chất lượng không đảm bảo, thay đổi giá…
  • Rủi ro về hoạt động vận chuyển: tắc nghẽn cảng, thay đổi lịch, transit time…
  • Rủi ro về tồn kho: thiếu hàng hoặc tồn kho quá mức
  • Rủi ro chính trị, thuế quan: chính sách nhập khẩu, xung đột chính trị…
What Are the Biggest Supply Chain Risks

Có khá nhiều những rủi ro trong quản trị chuỗi cung ứng mà doanh nghiệp cần quan tâm

Quy trình chuỗi cung ứng theo mô hình SCOR

Mô hình SCOR (Supply Chain Operations Reference) cung cấp một framework để mô hình hóa và quản lý các quy trình trong chuỗi cung ứng.

Hiểu một cách đơn giản, SCOR trong Supply Chain giúp doanh nghiệp hình dung được những hoạt động đang diễn ra trong chuỗi.

Quy trình chuỗi cung ứng theo SCOR trải qua 5 bước chính:

  • Lập kế hoạch (Plan): nhu cầu, nguồn cung, tồn kho…
  • Tìm nguồn và thu mua (Source): tìm nguồn hàng, thu mua hàng hóa
  • Sản xuất (Make): sản xuất, gia công thành phẩm
  • Giao hàng (Deliver): kho, vận chuyển, phân phối, giao hàng
  • Hoàn trả (Return): xử lý hàng hóa trả lại

Dưới đây là những hoạt động chi tiết của từng bước trong SCOR!

The Supply Chain Process Under the SCOR Model

Bạn hiểu gì về mô hình SCOR trong chuỗi cung ứng?

Lập kế hoạch (Plan)

Bao gồm các kế hoạch dựa trên nhu cầu thị trường, nguồn cung, năng lực sản xuất, tồn kho, năng lực vận chuyển.

Các doanh nghiệp cần phải dự báo được nhu cầu và cân đối được nguồn lực để đảm bảo lượng hàng hóa cần thiết và không phải tồn kho quá nhiều.

Ví dụ:

Doanh nghiệp A tại Mỹ chuyên kinh doanh sản phẩm về nails dự báo nhu cầu sắp tăng mạnh trong 2 tháng tới. Họ cần lập một kế hoạch chi tiết về nguồn hàng, sản xuất, lượng tồn kho, hay vận chuyển từ trước.

Tìm nguồn hàng và thu mua (Source)

Bao gồm các hoạt động tìm kiếm Supplier, đánh giá nhà cung cấp, thu mua nguyên vật liệu, thành phẩm để đưa vào Supply Chain.

Nếu doanh nghiệp của bạn đang sourcing nguồn hàng quốc tế, bạn sẽ cần: tìm nguồn hàng, lựa chọn nhà cung cấp, đàm phán chi phí, MOQ, quản lý nhà cung cấp…

Sản xuất (Make)

Bao gồm các hoạt động trong quá trình sản xuất, gia công sản phẩm. Doanh nghiệp có thể tự sản xuất hoặc thuê các nhà máy ODM/OEM.

Các hoạt động này có thể bao gồm:

  • Lập kế hoạch sản xuất
  • Sản xuất
  • Kiểm soát chất lượng
  • Đóng gói bao bì

Mục tiêu lớn nhất của bước này trong quy trình chuỗi cung ứng theo SCOR chính là: đảm bảo sản xuất đúng tiến độ, chất lượng và số lượng.

Giao hàng (Deliver)

Bao gồm các hoạt động vận chuyển đưa hàng hóa từ nhà máy đến kho khách hàng hoặc các điểm phân phối theo yêu cầu.

Đây là bước có liên quan mật thiết đến nhiều hoạt động logistics như:

  • Kho bãi
  • Quản lý đơn hàng
  • Vận chuyển
  • Thủ tục hải quan
  • Phân phối
  • Hoàn tất đơn hàng (fulfillment)

Hoàn trả (Return)

Bao gồm các hoạt động xử lý hàng hóa được trả lại từ khách hàng, nhà bán lẻ hoặc các bên khác trong chuỗi cung ứng.

Tùy trường hợp mà doanh nghiệp phải xử lý: trả hàng, hoàn tiền, lý do hoàn trả, logistics ngược…

Đây là một phần quan trọng trong Supply Chain vì chi phí và trải nghiệm khách hàng không chỉ phụ thuộc vào quá trình đưa hàng đến khách hàng mà còn cả cách doanh nghiệp xử lý hàng hóa khi phát sinh vấn đề.

Có mấy mô hình Supply Chain phổ biến hiện nay?

Continuous Flow, Agile, Lean, Flexible và Custom Configured là những mô hình phổ biến, mỗi mô hình phù hợp với một loại nhu cầu khác nhau.

What Are the Most Common Supply Chain Models

Có khá nhiều những mô hình chuỗi cung ứng hàng hóa được các doanh nghiệp lớn áp dụng

Tuy nhiên, sẽ không có bất kỳ một mô hình nào phù hợp với mọi doanh nghiệp.

  • Agile Supply Chain: ưu tiên khả năng phản ứng nhanh với biến động nhu cầu, phù hợp sản phẩm xu hướng, nhu cầu thay đổi nhanh.
  • Lean Supply Chain: tập trung loại bỏ các hoạt động không tạo giá trị và giảm lãng phí như thời gian chờ, lưu kho…
  • Flexible Supply Chain: cho phép doanh nghiệp thay đổi nguồn cung, sản xuất hoặc logistics khi điều kiện thị trường thay đổi
  • Custom Configured Supply Chain: được thiết kế dựa trên đặc điểm riêng của từng sản phẩm hoặc nhóm khách hàng.

Các ví dụ thực tế về chuỗi cung ứng

Để hiểu rõ hơn về chuỗi cung ứng, dưới đây là một số ví dụ điển hình theo từng ngành hàng khác nhau.

Ví dụ chuỗi cung ứng ngành bán lẻ

Walmart là ví dụ tiêu biểu về chuỗi cung ứng hiệu quả trong ngành bán lẻ. Walmart ứng dụng hệ thống quản lý tồn kho tự động, kết nối trực tiếp dữ liệu bán hàng tại cửa hàng với nhà cung cấp, giúp giảm thời gian bổ sung hàng và tối ưu chi phí lưu kho.

Ví dụ chuỗi cung ứng ngành sản xuất

Trong ngành ô tô, các hãng như Toyota áp dụng mô hình sản xuất tinh gọn, chỉ nhập nguyên liệu đúng thời điểm cần sản xuất để giảm tồn kho. Ngành dược phẩm và thực phẩm lại ưu tiên mô hình Resilient do yêu cầu khắt khe về hạn sử dụng, bảo quản lạnh và truy xuất nguồn gốc.

Ví dụ về chuỗi cung ứng toàn cầu cho seller thương mại điện tử Việt Nam đi Mỹ

Với seller Việt bán hàng trên các sàn thương mại điện tử quốc tế, chuỗi cung ứng thường gồm: xưởng sản xuất tại Việt Nam hoặc Trung Quốc, đơn vị gom hàng, forwarder vận chuyển quốc tế, kho fulfillment tại Mỹ và đơn vị giao hàng chặng cuối.

Real-World Supply Chain Examples

Với các seller, việc lựa chọn một nhà cung cấp uy tín là cực kỳ quan trọng

SpeeGo Logistics tham gia vào chuỗi này ở vai trò là một đơn vị 3PL, giúp seller rút ngắn thời gian từ lúc đóng hàng tại Việt Nam đến khi hàng sẵn sàng giao cho khách tại Mỹ, Canada, Úc.

Supply Chain là toàn bộ hệ thống kết nối từ nguồn cung đến khách hàng cuối, trong đó Logistics chỉ là một phần của chuỗi cung ứng.

Nếu doanh nghiệp của bạn đang xây dựng hoặc mở rộng chuỗi cung ứng quốc tế, hãy bắt đầu bằng việc đánh giá từng mắt xích: nguồn cung, tuyến vận chuyển, chi phí, tồn kho và điểm giao hàng.

Từ đó, doanh nghiệp có thể xác định đâu là khâu cần tối ưu trước và đâu là rủi ro cần chuẩn bị phương án dự phòng.

Theo dõi SpeeGo Logistics để cập nhật những tin tức mới nhất về vận tải biển, logistics và chuỗi cung ứng toàn cầu.

How useful was this post?

Average rating 5 / 5. Vote count: 1

No votes so far! Be the first to rate this post.